Jak uzyskać wydłużony czas na maturze i jakie warunki trzeba spełnić?

Co to jest wydłużony czas na maturze i komu przysługuje

Wydłużony czas na maturze to specjalne dostosowanie warunków egzaminacyjnych, które ma na celu wyrównanie szans uczniów z różnymi trudnościami. Nie jest to przywilej, ale prawo przysługujące wyłącznie osobom z odpowiednią dokumentacją potwierdzającą potrzeby edukacyjne wynikające z niepełnosprawności, chorób przewlekłych lub specyficznych trudności w uczeniu się. W praktyce oznacza to, że czas przeznaczony na rozwiązanie arkusza egzaminacyjnego zostaje wydłużony do 30 minut w przypadku egzaminów pisemnych oraz do 15 minut na egzaminie ustnym z języka polskiego.

Od roku szkolnego 2026/2026 prawo do wydłużonego czasu mają również uczniowie objęci pomocą psychologiczno-pedagogiczną z powodu sytuacji kryzysowej, traumatycznej lub trudności adaptacyjnych, takich jak edukacja za granicą. W ich przypadku niezbędna jest pozytywna opinia rady pedagogicznej szkoły.

Jakie dokumenty są niezbędne do uzyskania wydłużonego czasu na maturze?

Podstawowym warunkiem przyznania wydłużonego czasu jest posiadanie rzetelnej diagnozy potwierdzającej potrzebę dostosowania. Dokumenty mogą mieć postać:

• orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego,
• orzeczenia o indywidualnym nauczaniu,
• zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego chorobę czasową lub przewlekłą, na przykład depresję, zaburzenia lękowe, alergię,
• opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej dotyczącej specyficznych trudności w uczeniu się, takich jak dysleksja, choć sama opinia o dysleksji nie uprawnia do wydłużenia czasu, lecz do innych form dostosowań.

W przypadku uczniów będących obcokrajowcami, w tym obywateli Ukrainy, konieczne jest dodatkowo uzyskanie pozytywnej opinii rady pedagogicznej szkoły. To właśnie rada pedagogiczna może w szczególnych sytuacjach, takich jak trudności adaptacyjne czy sytuacje traumatyczne, zastąpić formalne orzeczenie lub opinię poradni.

Jak przebiega proces uzyskania wydłużonego czasu na maturze?

Cały proces wymaga podjęcia kilku kluczowych kroków i terminowego złożenia odpowiednich dokumentów. Oto jak wygląda procedura:

1. Uzyskanie diagnozy – należy zwrócić się do poradni psychologiczno-pedagogicznej lub lekarza specjalisty o wydanie stosownego orzeczenia, opinii lub zaświadczenia potwierdzającego trudności edukacyjne lub stan zdrowia.
2. Zgłoszenie w szkole – uczeń lub jego opiekun informuje wychowawcę, pedagoga szkolnego lub dyrektora o potrzebie dostosowania. Dyrektor szkoły ma obowiązek powiadomić właściwą Okręgową Komisję Egzaminacyjną (OKE).
3. Złożenie wstępnej deklaracji maturalnej – do 30 września uczeń musi złożyć wstępną deklarację maturalną, w której może wskazać chęć skorzystania z dostosowania czasu.
4. Oświadczenie ucznia o korzystaniu z dostosowania – do 13 lutego uczeń składa w szkole oświadczenie potwierdzające chęć skorzystania z wydłużonego czasu na egzaminie.
5. Przekazanie dokumentów do szkoły – wszystkie niezbędne dokumenty, takie jak orzeczenia czy zaświadczenia, należy dostarczyć do sekretariatu szkoły zazwyczaj do 7 lutego lub zgodnie z wewnętrznym terminarzem.
6. Powiadomienie OKE – dyrektor szkoły formalnie zgłasza potrzebę wydłużenia czasu egzaminacyjnego do odpowiedniej komisji egzaminacyjnej.

Jakie trudności i sytuacje uprawniają do wydłużenia czasu na maturze?

Wydłużenie czasu egzaminacyjnego przysługuje uczniom z różnorodnymi problemami zdrowotnymi i edukacyjnymi, które wpływają na tempo pracy podczas egzaminu. Do najczęstszych należą:

• choroby przewlekłe i czasowe, takie jak astma, alergie, przewlekłe schorzenia neurologiczne,
• zaburzenia psychiczne – m.in. depresja, zaburzenia lękowe, które mogą utrudniać koncentrację i efektywne zarządzanie czasem podczas egzaminu,
• specyficzne trudności w uczeniu się, np. dysleksja, choć wymaga to odpowiedniej opinii poradni i zwykle skutkuje innymi dostosowaniami niż wydłużenie czasu,
• sytuacje kryzysowe i traumatyczne – uczniowie, którzy doświadczyli trudności adaptacyjnych, na przykład po zmianie miejsca zamieszkania lub edukacji za granicą,
• inne indywidualne potrzeby edukacyjne potwierdzone formalnymi dokumentami.

Dlaczego warto skorzystać z wydłużonego czasu na maturze?

Wydłużenie czasu egzaminacyjnego pozwala uczniom z trudnościami na skupienie się na zadaniach bez presji ograniczonego czasu, co przekłada się na lepsze wyniki i zmniejszenie stresu. Szczególnie istotne jest to na egzaminach wymagających dużej precyzji i koncentracji, takich jak matematyka na poziomie rozszerzonym. Odpowiednio dostosowane warunki egzaminu sprzyjają sprawiedliwości edukacyjnej, dając każdemu uczniowi szansę na pełne wykorzystanie swojego potencjału.

Warto podkreślić, że prawo do wydłużenia czasu nie jest automatyczne i wymaga inicjatywy ze strony ucznia lub jego opiekunów. Zachowanie terminów i dostarczenie właściwych dokumentów jest niezbędne, by skutecznie skorzystać z tego rozwiązania.

Bibliografia

• https://szkolamaturzystow.pl/blog/1660387813-jak-przedluzyc-czas-na-maturze
• https://rachuje.pl/blog/wniosek-o-wydluzenie-czasu-na-maturze-zasady-terminy-i-procedury/
• https://studniowkamaturalna.pl/matura-2026-wydluzenie-czasu-na-maturze/
• https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-kto-moze-skorzystac-z-wydluzonego-czasu-na-maturze-zmiany-wy,nId,8079490
• https://blog.tutore.eu/jak-wydluzyc-czas-na-maturze-pelny-przewodnik-dla-maturzystow-2023/